कोंकणी भाषा

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
कोंकणी
Konkani
ಕೊಂಕಣಿ
Konkani written in Devanagari script.png
"कोंकणी" देवनागरी लिपिमा
उच्चारण[kõkɳi]
मूलभाषीभारत
क्षेत्रकोंकण तथा भारतका कर्नाटक, महाराष्ट्र, गोआ, केरलक केही भाग[१][२]
रैथाने(हरू)कोंकणी मानिस
मातृभाषा वक्ताहरू
१ करोड २६ लाख (२०१५)[३]
सरकारी दर्जा
आधिकारिक भाषा
भारत
नियामक संस्थागोआ सरकार[४]
भाषा सङ्केतहरू
आइएसओ ६३९-२kok
आइएसओ ६३९-३kok – inclusive code
व्यक्तिगत कोडहरू:
gom – गोआ कोंकणी
knn – मराठी कोंकणी
ग्लोटोलगgoan1235  गोआ कोंकणी[५]
konk1267  कोंकणी[६]
Geographic Distribution of Native Konkani Speakers.png
भारतमा मातृभाषाको रूपमा बोल्ने कोंकणी भाषीहरूको क्षेत्र

कोंकणी भारतको गोवा, महाराष्ट्रको दक्षिणी भाग, कर्नाटकको उत्तरी भाग, केरलको केही भागहरूमा बोलिने भाषा हो । भाषाको आधारमा यो भाषा भारोपेली भाषा परिवारसँग सम्बन्धित रहेको छ र मराठी भाषासँग यसको धेरै निकट सम्बन्ध रहेको छ । राजनीतिक हिसाबले यो भाषा आफ्नो पहिचानको लागि मराठी भाषासँग धेरै नै सङ्घर्ष गरिरहेको देखिन्छ । अब भारतको संविधानको अनुसार कोंकणी भाषा आठौँ अनुसूचीमा स्थान प्राप्त गरेको छ ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

सन् १९८७ मा गोवा मा कोंकणी को मराठीसँग बराबर राजभाषा को दर्जा दिएको थियो तर लिपि सँग असहमति का कारण आजसम्म यो कुरामा ठोस काम हुन् सकेको छैन ।[७]


कोंकणी अनेक लिपिहरूमा लेख्ने गरिन्छ; जस्तै - देवनागरी, कन्नड, मलयालम तथा रोमनगोवा लाइ राज्यको रुप पाए पछि देवनागरी लिपि मा कोंकणी लाइ वहाँ को राजभाषा घोषित गरिएको छ ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. Whiteley, Wilfred Howell (१९७४), Language in Kenya, Oxford University Press, पृ: ५८९। 
  2. Kurzon, Denis (२००४), Where East looks West: success in English in Goa and on the Konkan Coast Volume 125 of Multilingual matters, Multilingual Matters, पृ: १५८, आइएसबिएन 978-1-85359-673-5 
  3. Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in Nationalencyklopedin
  4. "The Goa Daman and Diu Official Language Act" (PDF), Government of India, मूलबाट ४ मार्च २००९-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ५ मार्च २०१०  |deadurl= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  5. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, सम्पादकहरू (२०१७), "गोआ कोंकणी", Glottolog 3.0, Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History। 
  6. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, सम्पादकहरू (२०१७), "कोंकणी", Glottolog 3.0, Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History। 
  7. "Implementing Goa’s Official Language Act", The Navhind Times, अन्तिम पहुँच १७ जुलाई २०१३ 

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]