विकर्ण

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
विकर्ण
महाभारत पात्र
युनिभर्समा जानकारी
परिवारधृतराष्ट्र (पिता)
गान्धारी (माता)
आफन्तदुर्योधन, दुःशासन, ९७ अन्य भाइहरू र दुःशला (बहिनी)

हिन्दू महाकाव्य महाभारत, विकर्ण दुर्योधन र दुसासन पछि तेस्रो कौरव, धृतराष्ट्रगन्धारीका छोरा थिए र राजकुमार दुर्योधनका भाइ थिए। विकर्णलाई विश्वव्यापी रूपमा कौरवहरूको तेस्रो सबैभन्दा प्रतिष्ठित भनेर चिनिन्छ।

जुवा[सम्पादन गर्ने]

दुर्योधनको पासाको खेलमा उनीहरूले उनलाई हराएपछि विकर्ण एक मात्र कौरव थिए जसले पाण्डवकी पत्नी द्रौपदीको भरिएको सभामा भएको अपमानको बारेमा प्रश्न उठाए।

मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

भीमले र विकर्णको गदा युद्धमा विकर्ण मारिन्छन् । उनको मृत्युपछी भिमको आँखामा आँसु बग्छ। उनको मृत्यु पछि, भीम विलाप गर्दछन्:

धर्म एवम् न्यायका ज्ञाता विकर्ण ! क्षत्रियोचित कर्तव्यको पालना गर्दै तिमि पनि यस लडाइँमा ढल्यौ । तिमी पनि मारियौ , त्यो पनि मेरो हातबाट । यो युद्ध पनि कति कठोर ! जसमा तिमी र पितामह भिष्मलाई पनि मार्नु हाम्रा लागि आवश्यक भएको छ ।

— विकर्णको मृत्युमा भीमको पिडा

विश्लेषण[सम्पादन गर्ने]

विकर्ण रामायणमा कुम्भकर्णसँग केहि तुलनात्मक छ। विकर्ण र कुम्भकर्ण दुवैले उनीहरूको दाइको कार्य धर्मको विरुद्ध हो स्वीकार गरे आवाज उठाए तर अन्ततः तिनीहरू दाइ दुर्योधनरावणप्रति वफादार रहे। युयुत्सुको पनि विकर्णको जस्तै विचारधारा र मानसिकता थियो। युयुत्सुलाई पनि लाग्छ कि दुर्योधनको कार्य गलत छ; यद्यपि उनले कुरुक्षेत्रको युद्धको शुरुवातमा पाण्डवहरूको पक्ष लिए गरे। रामायणमा युयुत्सुको बराबर विभीषण हो[१]

साहित्य[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Critical Perspectives on the Rāmāyaṇa. Jaydipsinh Dodiya Sarup & Sons, Jan 1, 2001 - Hindu literature, Sanskrit - 297 pages