भरतपुर उपमहानगरपालिका

नेपाली विकिपीडियाबाट
(भरतपुर नगरपालिका बाट पठाईएको)
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
भरतपुर उपमहानगरपालिका
Bharatpur Sub-Metropolitan
—  उपमहानगरपालिका/सदरमुकाम  —
कालिका मन्दिरबाट बजारको दृश्य
भरतपुर उपमहानगरपालिका is located in नेपाल
भरतपुर उपमहानगरपालिका
नेपालमा रहेको भरतपुर उपमहानगरपालिका
निर्देशांक: 27°41′N 84°26′E / 27.683°N 84.433°E / 27.683; 84.433निर्देशांक: 27°41′N 84°26′E / 27.683°N 84.433°E / 27.683; 84.433
देश  नेपाल
अञ्चल नारायणी अञ्चल
जिल्ला चितवन जिल्ला
स्थापना बि.स.२०३५
सरकार
 - प्रकार भरतपुर उपमहानगरपालिका
क्षेत्रफल
 - जम्मा १६२.२ किमी (६२.६ वर्ग मी)
अवनति २०८ मी (६८२ फिट)
जनसङ्ख्या (बि.स.२०६८)जनगणना
 - जम्मा १,४३,८३६
 - जनघनत्व ८८६.८/किमी (२,२९६.८/वर्ग मी)
समय क्षेत्र नेपालको प्रमाणिक समय (युटिसी+५:४५)
पोस्टल कोड ४४२००, ४४२०७ (नारायणगढ)
टेलिफोन कोड ०५६
वेबसाइट भरतपुर उपमहानगरपालिका

भरतपुर उपमहानगरपालिका नेपालको नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लाको एक उपमहानगरपालिका हो।[१] [२] नेपालको मन्त्री परिषद अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने निर्णय गरेकोमा भरतपुरलाई पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार गेरको हो । भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गाविसलाई समावेश गरिएको छ । यस उपमहानगरपालिकामा २९ वडा छन् । वि.सं. २०३५ मा तत्कालीन नगरपञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके र नगर उप-प्रमुख जङ्गबहादुर गुरुङ हुनुहुन्थ्यो ।

जनसंख्या[सम्पादन गर्ने]

नेपालको बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार भरतपुर न.पा.को जनसंख्या १,४३,८३६ रहेको छ । यस मध्य पुरुष ५१%, र महिला ४९% छन् । भरतपुरमामा मुख्यतया थारू, दराइ, बोटे, गुरुङ,मगर,चेपाङ, तामाङ,थोरै संख्यामा राई,लिम्वुका साथै बराल,पौडेल,अधिकारी,थापा, के.सी. बोहोरा थर भएका बाहुन तथा क्षेत्री जाती श्रेष्ठ, प्रधान, महर्जन, साही लगायत थर भएका नेवार जातीका मानिसका साथै नेपालमा पाइने सबै जात जातीका मानिस बसोबास गर्दछन ।

भरतपुरमा यातायात र सञ्चार[सम्पादन गर्ने]

भरतपुरमा इमेल इन्टरनेट थप ए.डि.एस.एल सेवा देखि एसटिडी, आइएसडि, लोकल फोन, पोष्टपेड मोवाइल, प्रीपेड मोवाइल लगायात सबै प्रकारको आधुनिक सञ्चार सुविधा उपलब्ध छ । दुई ठुला राजमार्ग र सारा देशको केन्द्र भएकाले यहाँ बाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि बस माइक्रो बस, भाडाको कार, ट्याक्सी, लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन । इन्टर सिटी वा स्थानीय सवारीका लागि ट्याक्सी, रेन्टकार, अटोरीक्सा र रिक्सा उपलब्ध छन । राष्ट्रिय निकुन्ज प्रवेशद्धार रत्ननगरबाट सौराहासम्म घोडाले तान्ने एक्का पनि चढन पाइन्छ । भरतपुर विमानस्थल शहारको केन्द्रमै रहेको छ यदी विमानस्थल नजीकै होटल चाहीयो भने रोयल सेन्चुरी, आइलेण्ड जंगल रिर्सोट, गोल्वल जस्ता होटल त्यही नजीकै छन् । नत्रभने निकुन्ज किनार या नारायणी नदी किनारमा थुप्रै पर्यटकलाई हुने किसिमका होटल रहेका छन् ।

भरतपुरमा पर्यटन[सम्पादन गर्ने]

भरतपुर नेपालको सबैभन्दा पुरानो र विश्व संपदामा सुचिकृतचितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको प्रवेसद्धार हो । भरतपुर विमानस्थलबाट काठमाडौं विमानस्थलसँग नियमित हवाई सेवा उपलब्ध छ । (विषेश शुल्क तिरेर अर्को मेघौली विमान स्थलमा पनि उत्रन सकिन्छ।) सातामा एक्काईस देखि पच्चीस सम्म उडान काठमाडौं जाने गर्छन । हरेक प्रकारका बस, कारको सेवाले देशको हरेक भागसँग भरतपुरलाई जोडेका छन । भर्खर निर्माण भएको केन्द्रिय बस टर्मिनलले गर्दा यात्रुहरूलाई अझ सुबिधा थपिएको छ । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज वानहर्न राइनो, शाही वंगाल वाघ, मगर गोही, घडियाल गोही, हात्ती, विभिन्न किसिमका मृग, र जलचरका लागि प्रसिद्ध छ । भरतपुर सिटी भित्र या निकुन्जको किनारमा हरेक प्रकारका होटल पर्यटकको स्वागत गर्दछन। यहाको पुरानो मेघौली विमानस्थलमा हाथी पोलोका वर्ल्ड कपको खेल हुने गर्छ साथै निकुन्जको एउटा प्रमुखद्धार सौराहामा हात्ती र घोडा दौडको प्रतियोगिता हुन्छ । साथै नारायणी र राप्ती नदीहरूमा जल यात्रा सुर्यास्तका अरू आकर्षण पनि छन् । साथै हालै यहाँबाट चितवन हिल ट्रैकको ट्रेकीङ रूट पनि चलाइएको छ ।

उधोग-धन्दा[सम्पादन गर्ने]

हुनत भरतपुरमा कोकोकोला, सानमिगल वियर जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय उद्योगका साथै ठुलासाना अरू उद्योग पनि छन, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धी कमाउँदै गइरहेको छ । यहाँका कलेजमा विधार्थीहरू नेपालबाट मात्र नभइ भारतश्रीलंका बाट समेत आउने गरेका छन् । उनिहरू खास गरी चिकित्साशास्त्रपशु बिज्ञान पढनका लागि आउने गरेका छन् । उच्च शिक्षाको लागि टाढा टाढा का बिधार्थी यहा आउनु यहाको एक मुख्य व्यवसाय भएको छ । साथै यहाँ रहेका अस्पतालहरूमा आउने विरामी र तिनका आफन्त पनि यस शहर का प्रमुख ग्राहक हुन । त्यसै गरी भरतपुरले छिमेकी अञ्चल तथा जिल्लाहरूको लागि निर्माण सामाग्री तथा खाध्य सामग्री समेत पैठारी गर्ने गर्दछ ।

सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र[सम्पादन गर्ने]

  • सिनेर्जी एफ. एम. ९१.६ मेगाहर्ज
  • कालिका एफ. एम. ९५.२ मेगाहर्ज
  • हाम्रो एफ. एम. ९४ मेगाहर्ज
  • त्रिवेणी एफ. एम. १००.६ मेगाहर्ज

प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू[सम्पादन गर्ने]

आइटी क्षेत्रका इन्स्टिच्यूटहरू[सम्पादन गर्ने]

(१) कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान यो नेपालमा कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन का लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतको केन्द्रीय अध्ययन संस्थान हो यसका सहायक क्यामपसहरू लमजुङ जिल्लाको सुन्दरबजार र भैरहवाको पक्लीहवामा रहेका छन् । हाल हेटौडा र पोखरामा रहेका बन विज्ञान अध्यान संस्थानका क्याम्पसलाई समेत मिलाई कृषि,पशु तथा बन विश्वविद्यालय बनाउने प्रयास चलिरहेको छ ।[३]

(२) वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस भरतपुरको सबैभन्दा पुरानो यो क्याम्पसमा विज्ञान मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको भरतपुर हाइटमा रहेको यो क्याम्पसको स्नातकोत्तर भवन चाही बाइपास सडकमा रहेको भवनमा चलेको छ । यो क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालयको आंगीक क्याम्पस हो ।

(३) बालकुमारी बहुमुखी क्यामपस त्रिभुवन विश्वविद्यालयको संबन्धन रहेको यो सामुदायिक क्यामपस नारायणगढको क्याम्पाचौरमा रहेको छ । यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ ।

(४) सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालयको संबन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस भरतपुर जनरल अस्पतालको नजीकै रहेको छ । यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ ।

(५) कलेज अफ मेडीकल साइन्स यो भरतपुरको पहिलो मेडीकल कलेज २०५० सालमा स्थापना भएको हो ।[३]



सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

बाह्य लिंकहरू[सम्पादन गर्ने]