सामग्रीमा जानुहोस्

कीर्तन

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
वैदिक ऋषि नारदलाई पुराणहरूमा प्रारम्भिक कीर्तन गायक भनिएको छ।

कीर्तन एक संस्कृत शब्द हो जसको अर्थ "कथन गर्नु, सुनाउनु, बताउनु, वर्णन गर्नु भन्ने हुन्छ।[१] यसले धार्मिक प्रदर्शन कलाको विधालाई पनि जनाउँछ, कथन वा साझा पठन, विशेष गरी आध्यात्मिक वा धार्मिक विचारहरूको, भारतीय उपमहाद्वीपको मूल निवासी संगीतको रूपलाई बुझाउँछ।[२]

वैदिक अनुकीर्तन परम्पराको जराको साथ, कीर्तन एक कल-र-प्रतिक्रिया शैलीको गीत वा जप हो, जुन संगीतमा सेट गरिएको छ, जसमा बहु गायकहरूले कथा सुनाउँछन् वा वर्णन गर्छन्, वा देवताप्रति मायालु भक्ति व्यक्त गर्छन्, वा आध्यात्मिक विचारहरू छलफल गर्छन्।[३][४]

क्षेत्रीय भाषाहरूमा कीर्तनलाई बङ्गाली: কীর্তন; Nepali & हिन्दी: कीर्तन; कन्नड: ಕೀರ್ತನೆ; मराठी: कीर्तन; पन्जाबी: ਕੀਰਤਨ; तमिल: கீர்த்தனை; तेलगु: కీర్తన लिपिको रूपमा लिइन्छ।

कीर्तनाहरू मध्ययुगीन हिन्दू धर्मको भक्ति आन्दोलनद्वारा लोकप्रिय भएको थियो, जुन 6 औं शताब्दीको वरिपरि दक्षिण भारतीय अल्वारहरू (वैष्णवहरू) र नयनारहरू (शैववाद) बाट सुरु भएको थियो, जुन मध्य, उत्तरी, पश्चिमी र पूर्वी भारतमा विशेष गरी १२ औं शताब्दी पछि फैलिएको थियो।[५][६]

कीर्तन प्रायः एक प्रकारको नाटकीय लोक गीतको रूपमा कल-र-प्रतिक्रिया जप वा एन्टिफोनको साथ अभ्यास गरिन्छ। ऋषि नारदलाई संगीत प्रतिभाको रूपमा पूज्य, पद्म पुराणमा कीर्तनकार भनिएको छ।[७]

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्नुहोस्]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्नुहोस्]

  1. MacDonell, A. A. (2004). A practical Sanskrit Dictionary. Delhi: Motilal Banarsidass, pages 15, 382-383
  2. MacDonell, A. A. (2004). A practical Sanskrit Dictionary. Delhi: Motilal Banarsidass, pages 15, 382-383
  3. Ananda Lal (२००९), Theatres of India: A Concise Companion, Oxford University Press, पृ: 422–424, आइएसबिएन 978-0-19-569917-3 
  4. Sara Brown (2012), Every Word Is a Song, Every Step Is a Dance, PhD Thesis, Florida State University (Advisor: Michael Bakan), pages 25-26, 87-88, 277
  5. Guy L. Beck (२०१२), "Chapter 1", Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition, University of South Carolina Press, पृ: 32, 108–120, आइएसबिएन 978-1-61117-108-2 
  6. Karen Pechelis (2011), Bhakti Traditions, in The Continuum Companion to Hindu Studies (Editors: Jessica Frazier, Gavin Flood), Bloomsbury, आइएसबिएन ९७८-०८२६४९९६६०, pages 107-121
  7. Novetzke, Christian Lee (२००३), "Divining an Author: The Idea of Authorship in an Indian Religious Tradition", History of Religions 42 (3): 213–242, जेएसटिओआर 10.1086/375037, डिओआई:10.1086/375037