व्यास (ऋषि)

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
श्री वेदव्यास

महर्षी वेदव्यासलाई भगवान् विष्णुका २४ अवतारहरूमा एक अवतार मानिएको छ। उनको नाम कृष्ण द्धैपायन हो | श्री मद्देवीभागवतका अनुसार महर्षि वेदव्यास प्रत्येक द्वापर युगमा अवतरित हुन्छन्। यहाँ भन्दा पहिले २८ वटा व्यासहरू अवतरित भइ सकेको पुष्टी गरिएको छ।[१]

व्यास ऋषिको जन्म[सम्पादन गर्ने]

व्यास ऋषिको जन्म बारेको प्रसङ्गमा दमौलीदेखि ८ कि.मि. पूर्व छाब्दी बाराहको मन्दिरदेखि करिब ५० मिटर पश्चिम पट्टिको कुण्डमा ब्यासकी माता सत्यवतीको जन्म भएको थियो रे| माछाको रूपबाट जन्म भएकीले त्यस कुण्डको नाम मच्छे कुण्ड रहन आएको हो भनिन्छ| सत्यवती ६,७ बर्षकी सानी बालिका छदा घुम्दै, फिर्दै दमौलीमा माझीहरूको डुंगा चलेको ठाउँमा पुगीछिन् र ती माझीहरूले यति सानी माया लाग्दी बालिकालाई देखेर घरमा लगी केही दिन पालेछ्न् | त्यतिबेला पराशर ऋषिको आश्रम पनि दमौली नजीकै रहेछ | घुम्दै फिर्दै एकदिन पराशर ऋषि र सत्यवातीको भेट भएछ | भेटको सिलसिलामा तत्काल पराशर ऋषिले ऋतुदान लेउ भनी सत्यवतीसँग अनुरोध गर्दा सत्यवतीले 'म यति सानी बालिका , तपाई जवान मानिससंग कसरी ऋतुदान लिने ' भन्दा पराशरले म तिमीलाई म जस्तै जवान बनाइदिन्छु भनी प्रतिज्ञा गरी सत्यवातीलाई आफूसमान बनाए पश्चात् ऋतुदानका लागि पराशरले अनुरोध गर्दा सत्वतीले यस्तो चकमन्न घाममा यो कसरी सम्भव हुन्छ भनी सोधनी गर्दा पराशरले म कुहिरो उत्पन्न गरिदिन्छु भनेछन् र तत्कालै कुहिरो उत्पति हुन गर्इ पराशर र सत्यवतीकाे सम्बन्ध भई उनै सत्यवतीले व्यासलाई जन्म दिएकी हुन भन्ने विश्वास गरिन्छ। पछि आमाको पूजाको लागि व्यास ऋषिले दमौलीबाट पूर्व दिशामा छाब्दी बराहमा माछाको पूजाअाजा चलाएको मानिन्छ। जुन अाजसम्म पनि निरन्तर छ र व्यासको जन्म दमौलीमा नै भएको भन्ने बलियो प्रमाणको रुपमा रहेको छ।

मख्य कार्य[सम्पादन गर्ने]

ऋषि व्यासलाई बेद व्यास भनी चिनिन्छ किनकी यिनले ४वटै वेदमहाभारत महत्वपुण कार्य गरेका छन्।

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. श्रीमद्देवीभागवत

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

हिन्दू धर्म
अन्तर्गत एक शृङ्खलाको भाग

Aum

इतिहास · देवी-देवता
मूल्यवर्ग
पुराण

आस्था र विश्वास

दर्शनशास्त्र · धर्म
अर्थ · काम · मोक्ष
कर्म · संसार
योग · भक्ति · माया
पूजा · मन्दिर

वेद · उपनिषद
रामायण · महाभारत
श्रीमद्भगवद गीता · पुराण
धर्म शास्त्र · अन्य

सम्बन्धित विषयहरू

हिन्दू बसोबास भएका देशहरू
हिन्दू गुरु र सन्त
धर्म-सुधार · आलोचना
पञ्चाङ्ग · हिन्दू रीति-रिवाज
आयुर्वेद · ज्योतिष
चाडपर्व · पीडा उत्पीडन

यस बाकसलाई: हेर्नुहोस्  संवाद  सम्पादन